August, 2016

now browsing by month

 
Posted by: | Posted on: August 28, 2016

តើអ្វីគឺប្រជាធិបតេយ្យ?

តើអ្វីគឺប្រជាធិបតេយ្យ?

ភាសាអង់គ្លេសក៏ដូចជាភាសាខ្មែរដែរ ប្ញសគល់វាក្យសព្ទនៃពាក្យមានន័យថា ការយកប្រជាជនជាធំ ឬប្រជាជនជាអ្នកដឹកនាំ គឺប្រជា+អធិបតេយ្យ។ ប៉ូលធំៗនៃផ្នត់គំនិតរបស់អ្នកប្រាជ្ញវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយបានកកើតឡើងជាបីក្រុមឆ្លើយតបនឹងយុគលោកាភិវឌ្ឍន៌បច្ចុប្បន្ន។

បើតាមលោកថម អាត់ធ្លី ទស្សនគិតលើប្រជាធិបតេយ្យទាំងបីគឺ៖

១. ទស្សនគតិអំណាច(the power perspective)=មានន័យថាការព្យាយាមអោយអំណាចនីតិប្រតិបត្តិ នីតិបញ្ញត្តិ និងនីតិតុលាការមានតុល្យភាពរវាងគ្នានឹងគ្នា មានឯករាជ្យភាពនៃការសំរេចចិត្តនិងអនុវត្តនីតិក្រមនានារបស់ខ្លួន។ ការកសាងស្ថាប័នអោយរឹងមាំគឺជាផ្នែកមួយសំខាន់ ស្របតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងគោលការណ៌ស្មើរភាពគ្នារបស់សមាជិកសង្គម។

២. ទស្សនគតិការចូលរួម(the participation perspective)=មានន័យថាប្រជាជនគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈចូលរួមបង្កើតជាក្រុមផលិតផលប្រយោជន៌និងការពារផលប្រយោជន៌របស់ខ្លួនបាន។ ជាទូទៅសហគមន៍និងសមាគមអ្នកនៅក្បែររបងផ្ទះទាំងនោះមានភាពសកម្មក្នុងការបំពេញតួនាទីជាពលរដ្ឋល្អ រូមគិត រួមសំរេចចិត្ត រួមធ្វើ និងរួមទទួលខុសត្រូវនៅជុំវិញខ្សែចក្ខុរបស់ ខ្លួន ប្រកបដោយឆន្ទៈនិងការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់។

៣. ទស្សនគតិបញ្ញាញាណ(the intelligence perspective)=មានន័យថាប្រជាជនម្នាក់ៗមានបញ្ញានិងជ្រាបច្បាស់នូវករណីយកិច្ចនិងកាតព្វកិច្ច របស់ខ្លួន អាចធ្វើការសំរេចចិត្តបែបវៃឆ្លាតរូមតាមរយៈការរួបរួមគ្នាជាក្រុមប្រឹក្សាប្រជាជន។ សកម្មភាពដូចជា កិច្ចព្រមព្រៀង(consensus), សន្ទនាគ្នា(dialogue), ការសម្របសម្រួល(mediation), សមាធិ(meditation), ទ្រឹស្តីប្រព័ន្ធ(systems theory), តួយ៉ាងសន្តនិយម(holistic paradigms), វិធីសាស្រ្តវិទ្យាសាស្ត្រ(the scientific method), វិធីសាស្ត្រព្យាបាលសរីរៈវិទ្យា(therapy), ខន្តីធ៍ម(tolerance), ឧបករណ៌ប្រតិបត្តិការណ៌អនឡាញ(online collaborative tools), និងបណ្តាញសង្គម(social networks) ជាដើម។

តែនីតិវិធីនាំទៅរកការអនុវត្តជាក់ស្តែងតាមតថភាពសង្គម និងគោលគំនិតប្រាកដនិយម ទាំងលោកចូសិប ឆាំពិតថើ (Joseph Schumpeter)និងលោករ៉ូបឺត ដារហ៌ (Robert Dahl)ដាក់បន្ទុកទៅលើការរៀបចំបោះឆ្នោតមួយដោយសុក្រិត ឯករាជ្យ និងយុត្តិធ៍ម។ លទ្ធផលសន្លឹកឆ្នោតដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីឆន្ទៈពិតរបស់ប្រជាពលរដ្ឋជាម្ចាស់អំណាចគឺជាធាតុផ្សំសំខាន់ណាស់ក្នុងការកំណត់លក្ខន្ធប្រជាធិបតេយ្យ។ លោកចូសិបនិយាយថាអ្នកកាន់អំណាចត្រូវផលិតចេញពីការប្រកួតប្រជែងលើសៃវេននៃការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងដោយប្រជាពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនឆ្លងកាត់គណកម្មាធិការបោះឆ្នោតមួយដែលត្រឹមត្រូវ សេរី យុត្តិធ៌ម ឯករាជ្យ និងអនាគតិ។ ចំណែកលោករ៉ូបឺតនិយាយថាសង្គមប្រជាធិបតេយ្យគឺសង្គមមួយដែលផលិតចេញពីការបោះឆ្នោតត្រឹមត្រូវមួយដោយប្រជាជនអាចចូលរួមកិច្ចការសង្គម មានសិទ្ធិសេរីភាពសំដែងមតិពេញលេញ និងសិទ្ធិទទួលបានពត៌មានដែលអព្យាក្រិតឥតលំអៀង។

បើពិនិត្យមើលគោលការណ៌ដូចបានលើកមកខាងលើ កម្ពុជាគឺស្ថិតក្នុងភាពមិនច្បាស់លាស់ ដោយពិបាកនឹងហៅថាសង្គមប្រជាធិបតេយ្យណាស់។ ការបោះឆ្នោតដែលល្អមានតែម្តងគត់គឺសម័យឆ្នាំ១៩៩៣ដែលរៀបចំឡើងដោយអង្គការសហប្រជាជាតិមានការអនុញ្ញាតអោយខ្មែរទាំងអស់ ទាំងនៅក្នុងស្រុកនិងក្រៅស្រុកបានបោះឆ្នោត ហើយភាគីគណបក្សនយោបាយទាំងអស់អាចប្រើប្រាស់ប្រភពពត៍មាននិងប្រប្រាស់ពត៍មានបានស្មើភាពគ្នាទាំងអស់។ ប៉ុន្តែចាប់តាំងពីការបោះឆ្នោតឆ្នាំ១៩៩៨មក គណកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវបានគេមើលឃើញថា ជាឧបករណ៌នយោសុទ្ធសាធ មិនបានផលិតជំរើសចេញពីឆន្ទៈពិតប្រាកថរបស់ប្រជាពរលដ្ឋបានឡើយ។

យើងគួរសិក្សាវាយតំលៃប្រជាធិបតេយ្យនៅប្រទេសកម្ពុជាយើងជាថ្មី

A middle-ground position. Still others, such as Terry Lynn Karl, choose a middle ground for defining democracy 1democracy in order to avoid either an overly narrow or overly broad definition, with the concept being defined with reference to a small number of characteristics that distinguish it from other political systems.

  • allow the contestation over power in free and fair elections
  • accountability of the ruler to the ruled
  • checks and balances in the exercise of government
  • the neutrality of the armed forces
  • protection of civil and political liberty and rights of every citizen.
Posted by: | Posted on: August 24, 2016

Political Paradigm of Pragmatism from the Khmer Youth part 72

Political Paradigm of Pragmatism from the Khmer Youth part 72

Op-Ed: The CEROC

This part (72) broadcasted by CMN Radio on August 08, 2016, Mr. Sophan Seng articulated on denial of NEC to open special registration date on Pchum Ben Day proposed by CNRP as well as facilitating good accessibility for migrant workers and overseas Cambodians.

Posted by: | Posted on: August 24, 2016

The State and the CPP: Cambodia’s Social Contract

លោកដេវិធធ្វើការវិភាគគួរអោយយកមកពិចារណា ហើយខ្ញុំសូមបន្ថែមចំណុចខ្លះដូចតទៅ៖
១. គណបក្សកាន់អំណាចធ្វើផ្គរធ្វើភ្លៀងគ្រប់យ៉ាងក្នុងការរំលោភច្បាប់និងរំលោភអំណាចដើម្បីអោយគណបក្សជំទាស់ពិកលពិការ តែគណបក្សកាន់អំណាចនឹងមិនបោះបង់ចោលការបោះឆ្នោតទេ ទោះបីមានមេដឹកនាំមួយចំនួនគួចមាត់អោយចេញពីជំហរនេះក៏ដោយ។
២. តែបើបោះឆ្នោតទៅ គណបក្សជំទាស់ឈ្នះឆ្នោត គណបក្សកាន់អំណាចទំនងជាមិនផ្ទេរអំណាចអោយទេ ឬបើគណបក្សកាន់អំណាចមានចេតនាចង់ផ្ទេរ តែមេដឹកនាំប្រដាប់អាវុធគ្រឹកៗនឹងមិនចង់អោយផ្ទេរឡើយបើមើលតាមលក្ខណ្ឌនៃទំរង់នយោបាយបច្ចុប្បន្ន។
៣.អ្វីដែលចំងល់មានលើសពីនេះគឺបើគណបក្សជំទាស់ឈ្នះការបោះឆ្នោត គណបក្សនេះអាចមានលទ្ធភាពកៀរគរការគាំទ្រពីបណ្តារកំឡាំងប្រដាប់អាវុធទាំងអស់នោះឬទេ? បើអាចជៀសបាន គួររៀបចំសេណារីយ៉ូបង្ការទុកមុនដូចប្រទេសភូមាបានឬអត់?
 
Mr. David critically analysed Cambodia politics in article and I would like to briefly add to it as following:
1. Government-led party has built up rains and storms to stifle opposition party even-though those activities are violating rule of laws or abusing their power but at the end, this party shall not give up election although there are few top officers wished to withdraw from this trajectory.
2. But when there are an election, opposition party wins the election, government-led party shall not transfer power or if government-led party wants to transfer, those arms-force’s high ranking officers are likely reluctant if we understand current form of political foundation.
3. What are beyond this thought is if opposition party won election, could this party persuade those arms-force’s high ranking officers to support them or not? To avoid future deadlock, Cambodia should pursue a type of scenario like Myanmar or not?
==========

The State and the CPP: Cambodia’s Social Contract

In Cambodia, Hun Sen’s CPP — not the government — has a monopoly on providing public goods.

By David Hutt
August 19, 2016

Op-Ed: The Diplomat 

Photo: articlesweb.org

Photo: articlesweb.org

Half way through writing this piece, the perfect encapsulation of the points I was intending to make was provided when Cambodia’s Prime Minister Hun Sen spoke to a group of 18-year-old high-schoolers on Wednesday. At the Hun Sen Bun Rany High School, named after himself and his wife, he asked: “You have been learning under the schools of samdech; how come you don’t vote for samdech?” (referring to his royally bestowed title that translates roughly as “lord”). He added: “How can you vote for the others when they have never built schools for you? Please help to tell your parents, too.”

Where to begin with such a remark? First, Hun Sen was breaking his own government’s law banning political propaganda at academic institutions. This isn’t the first time, though; in June, students in Pursat province were handed t-shirts bearing the words: “I love the Cambodian People’s Party.” Second, after breaking his own rules, which were reinforced by Minister of Education Hang Chuon Naron only a month earlier, the CPP’s spokesman Sok Eysan justified his actions by saying that Hun Sen is above Hang Chuon Naron, the insinuation being that all decisions certainly do lie with the boss. Third, and by far the most significant, his comments reveal the synonymous nature of the Cambodian State and the CPP.

Not unlike the reign of Norodom Sihanouk, or the Angkorean “god-kings” of earlier centuries, the current Cambodian system operates on the basis of noblesse oblige. The vision of society is one where education, health, roads, and other basic services are not provided by the State (as they are, or, arguably, should be, in most modern democratic countries) but by the CPP. Since 2003, there have been more than 4,000 schools built across Cambodia using private funds, and named after the prime minister or his wife. These are the so-called “Hun Sen schools.” The same goes for hospitals, roads, bridges, and other services and infrastructure. Many have been built from donations made by CPP-aligned oknhas. Traditionally the title given by the king to nobles, since a sub-decree in 1994 resurrected the honorific the number of oknhas has swelled, from 20 in 2004 to an estimated 700 in 2014. To become a member of this semantic club, one must donate $100,000 to the “greater good,” often basic infrastructure projects, and in return is granted material gratitude, and the turning of a few blind eyes. The Buddhist concept of merit no doubt has history here, though in the modern day it can be greatly exaggerated. Rather than karma, capital and power fuels the system.

Read More …

%d bloggers like this: