A new ‘Trump Doctrine’ could start with Cambodia

This is not a paper “war game.” America’s military has already considered this hypothetical, and has bombed its enemies on Cambodian soil once before. This time the objective would be to remove China’s military from Southeast Asia, and more broadly the Indo-Pacific, which includes the South China Sea. A collateral effect of bombing Cambodia could be changes in power which non-violent measures, like sanctions, could not effect. America would “kill two birds with one stone.”

នេះមិនមែនជាសំណេរហ្គេមសង្រ្គាមទេ។ ទ័ពអាមេរិកធ្លាប់ពិចារណាលើការសន្និដ្ឋាននេះ ហើយបានទំលាក់គ្រាប់បែកទៅលើសត្រូវរបស់ខ្លួននៅលើទឹកដីកម្ពុជាម្តងពីមុន។ ពេលនេះ គោលបំណងគឺដើម្បីរំលាយទ័ពចិនចេញពីតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៌ ដែលរួមបច្ចូលទាំងមហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ផលពីទង្វើនៃការទំលាក់គ្រាប់បែកលើទឹកដីកម្ពុជាអាចធ្វើអោយមានការផ្លាស់ប្តូរប៉ូលអំណាច នៅពេលដែលវិធានការអហឹង្សានានាដូចជាការដាក់ទណ្ឌកម្មគ្មានប្រសិទ្ធិភាព។ អាមេរិកនឹងសំឡាប់បានសត្វពីរព្រួញមួយពេលនេះ។

A new ‘Trump Doctrine’ could start with Cambodia

Christopher Beres

Op-Ed: Asia Time, By CHRISTOPHER BERES

Picture this: Somewhere in the South China Sea, which China claims as its own, a Chinese warship confronts a Philippine warship or, maybe it’s vice versa, and shots are exchanged. It doesn’t matter which warship fired first. The fight is on and the Philippines’ warship is soon joined by American warships that come to the aid of their treaty ally. China marshals its resources, calling more of its warships to join the fight.

China’s military, which has clandestine facilities in Cambodia, ostensibly for the “repair and maintenance of its warships and jet fighters,” is ready to perform its support functions. The Chinese have prepared for this eventuality, but so too have the Americans. Rather than bomb mainland China, which could escalate the territorial dispute into a world war, America bombs China’s military facilities in Cambodia and, while at the task, bombs Cambodia’s military facilities as well. After all, Cambodia is not merely China’s friend, it’s China’s military ally.

This is not a paper “war game.” America’s military has already considered this hypothetical, and has bombed its enemies on Cambodian soil once before. This time the objective would be to remove China’s military from Southeast Asia, and more broadly the Indo-Pacific, which includes the South China Sea. A collateral effect of bombing Cambodia could be changes in power which non-violent measures, like sanctions, could not effect. America would “kill two birds with one stone.”

Reality is also fraught with peril. The US is engaged in a cold war with China. China is militarizing the South China Sea. Cambodia supports China’s claims to the South China Sea. The US believes Cambodia will permit China to position troops on its territory. China provides Cambodia with nearly all of its military assistance and small arms. Cambodia has had little choice but to engage China because of the historical threat and domestically unpopular land grabs from Vietnam to its east. The Philippines’ admiralty would also like to drag the US into a fight with China. America views China as a threat to the post-World War II status quo in Asia in which the US has heretofore been pre-eminent.

And while the Cambodian government has many US-educated leaders who could be pro-US, America has not played this card to improve its relationship with Cambodia, apparently having embarked on a course of non-violent measures to punish Cambodia.

Cambodia has been unfairly subject to a punitive US foreign policy for a long time. However, America’s policy could become more interventionist in order to counter China’s possible militarization of Cambodia

Cambodia has been unfairly subject to a punitive US foreign policy for a long time. However, America’s policy could become more interventionist in order to counter China’s possible militarization of Cambodia.

The US should engage with Cambodia as an ally, do business with it, and try to influence its actions with respect to China. The carrot is better than a stick that has not worked.

The US Congress’ current policy seeks to sanction Cambodia’s leaders, to deny Cambodia access to loans from international financial institutions, to withdraw Cambodia’s trade preferences, and to elevate a defunct opposition party to the status of the legitimate government of Cambodia. President Donald Trump has appointed a new ambassador to Cambodia whose self-professed mission is to promote democracy and human rights and work with Congress to punish Cambodia. In this context, America is in effect not willing to work with the long-standing de jure government in Phnom Penh.

Unfortunately, the United States’ experience with China over the last 30 years since Deng Xiaoping’s gaige kaifang (the “Four Modernizations”) has been that  over time with economic development China has not become more open but more closed and militaristic. Cambodia is open and democratic and needs friendship from a democratic partner in the West.

America’s real objective in Cambodia is not a secret and has nothing to do with freeing Kem Sokha or reviving the Cambodia National Rescue Party; rather, it is to contain China to protect America’s legitimate national-security interests. Certainly, Cambodia also has its own national-security interests to protect vis-a-vis China.

It is in both America’s and Cambodia’s best interest to negotiate a deal to contain China.

As a gesture of goodwill, the US might consider forgiving Cambodia’s war debt, which totals around US$500 million, in the amount of $50 million for every year over the next 10 years. The cost to America’s national security should China gain a military foothold in Cambodia would be much greater than $500 million.

As for Cambodia, it must know that the US is a better strategic ally than China, one that does not have the same “hidden agenda.”

A new “Trump Doctrine” for Cambodia and other parts of Southeast Asia would enable the US president to apply “the art of the deal” to disrupting the current unsuccessful US policy in the region. The Trump Doctrine would extend the Monroe Doctrine to be “the doctrine of the world” and “upset the applecart” of the failed policies of the past. As with his bipartisan consensus trade policy toward China, the goal would be to end China’s aggression in the region permanently.Asia Times is not responsible for the opinions, facts or any media content presented by contributors. In case of abuse, click here to report.

Christopher Beres

CHRISTOPHER BERES

Christopher Beres is a lawyer who has represented Cambodia in international litigation. He holds a master’s degree in East Asian Studies from the University of Pennsylvania.

=============

nullការ​សាងសង់​អាកាស​យាន្ដដ្ឋាន​អន្តរជាតិ​មួយ​ដោយ​ក្រុមហ៊ុន​ចិន​ក្នុង​តំបន់​តារា​សាគរ​បង្កើត​ឱ្យ​មាន​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​

21 កញ្ញា 2019


រូបឯកសារ៖ ការដ្ឋាន​សាង​សង់​ព្រលាន​យន្ត​ហោះ​​ដែល​អភិវឌ្ឍ​ដោយ​ក្រុម​ហ៊ុន Union Development Group នៅ​បទុម​សាគរ ខេត្ត​កោះ​កុង កាល​ពី​ខែ​​ឧសភា ២០១៨។
រូបឯកសារ៖ ការដ្ឋាន​សាង​សង់​ព្រលាន​យន្ត​ហោះ​​ដែល​អភិវឌ្ឍ​ដោយ​ក្រុម​ហ៊ុន Union Development Group នៅ​បទុម​សាគរ ខេត្ត​កោះ​កុង កាល​ពី​ខែ​​ឧសភា ២០១៨។

គោលបំណង​របស់​ក្រុមហ៊ុន​នេះ គឺ​សាងសង់​ទីក្រុង​ដ៏​ធំថ្មី​មួយ​របស់​កម្ពុជា​នៅ​ទីនេះ ដោយ​មាន​ទីក្រុង​លំហែកាយ​ជាប់​ឆ្នេរ​សមុទ្រ សណ្ឋាគារ​ប្រណិតៗ និង​ផ្ទះ​វីឡា សួន​ឧស្សាហ៍កម្ម ស្ថានីយ​ថាមពល រោងចក្រ​ចម្រាញ់​ទឹក​ស្អាត និង​អាគារ​សុខាភិបាល​ជាដើម។ខេត្ត​កោះកុង — 

ក្រោម​ជំនួយ​ឧបត្ថមដោយ​គម្រោង​ផ្លូវ​ក្រវាត់​ពាណិជ្ជកម្ម​របស់​ចិន​ ​និង​ត្រូវ​បាន​ជំរុញ​ដោយ​ទំនាក់​ទំនង​ស្និទ្ធ​ស្នាល​រវាង​រដ្ឋាភិបាល​ចិន​និង​កម្ពុជា​ ​ក្រុម​វិនិ​យោគិន​ចិន​ជា​ច្រើននាក់ ​បាន​ដាក់​វិនិយោគទុន​រាប់​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ក្នុង​ពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ថ្មីៗ​នេះ។​ យ៉ាងណា​ក៏​ដោយ​កន្លែង​លំហែ​កាយ​ដ៏​ធំមួយ​ដែល​ធ្វើ​ការ​អភិវឌ្ឍ​ដោយ​ក្រុម​ហ៊ុន​ចិន​១ក្នុង​ឧទ្យានជាតិ​កម្ពុជា​ក្បែរ​ឈូង​សមុទ្រ​ថៃ​បាន​បង្ក​ឱ្យ​មាន​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​ ​ពី​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​និង​ប្រទេស​ផ្សេង​ទៀត​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី។​ ការ​បារម្ភ​ចម្បង​នោះ​គឺ​ថា​ក្រុមហ៊ុន​ចិន​នេះ​កំពុង​តែ​សាងសង់​អាកាស​យានដ្ឋាន​ដ៏​ធំ​មួយ​ ​ដែល​ស្ថិត​នៅ​មិន​ឆ្ងាយ​ពី​មូលដ្ឋាន​កង​ទព័ជើង​ទឹក​រាម​របស់​កម្ពុជា​ ​ជាទី​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​រាយការណ៍​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​ថា​ប្រទេស​ចិន​ កំពុង​ព្យាយាម​ប្រើ​ប្រាស់។

តំបន់​លំហែ​កាយ​តារាសាគរ​ ​ដែល​មាន​គម្រោង​ទឹក​ប្រាក់​ ​៣​ពាន់​៨​រយ​លាន​ដុល្លារ​ធ្វើ​ការ​អភិវឌ្ឍ​ដោយ​ក្រុម​ហ៊ុន​ចិន​ ​លាត​សន្ធឹង​ក្នុង​ផ្ទៃដី​ ​៣៦០​គ.ម​ការ៉េ​ ​ក្នុង​តំបន់​ព្រៃ​ក្រាស់​នៃ​ឧទ្យានជាតិ​ ​បុទុមសាគរ​ ​ត្រូវ​បាន​ទទួល​សិទ្ធិ​វិនិយោគ​ជា​មជ្ឈមណ្ឌល​ទេសចរណ៍​លើក​ដំបូង​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០៨​ ​ដោយ​ក្រុមហ៊ុន​ចិន​ឈ្មោះ Union Development​ Group​ ​ជា​ក្រុមហ៊ុន​អភិវឌ្ឍន៍​អចលន​ទ្រព្យ​មួយ​ស្ថិត​នៅ​ភាគ​ខាង​ជើង​ប្រទេស​ចិន​នៃ​ទីក្រុងកំពង់​ផែរ​ ​Tianjin។​

គោលបំណង​របស់​ក្រុមហ៊ុន​នេះ គឺ​សាងសង់​ទីក្រុង​ដ៏​ធំថ្មី​មួយ​របស់​កម្ពុជា​នៅ​ទីនេះ ដោយ​មាន​ទីក្រុង​លំហែកាយ​ជាប់​ឆ្នេរ​សមុទ្រ សណ្ឋាគារ​ប្រណិតៗ និង​ផ្ទះ​វីឡា សួន​ឧស្សាហ៍កម្ម ស្ថានីយ​ថាមពល រោងចក្រ​ចម្រាញ់​ទឹក​ស្អាត និង​អាគារ​សុខាភិបាល​ជាដើម។

រូបឯកសារ៖ ទិដ្ឋភាព​នៃ​សណ្ឋាគារតារា​សគរ ក្នុង​រមនីយដ្ឋាន​តារាសាគរ ក្នុង​ខេត្ត​កោះ​កុង។
រូបឯកសារ៖ ទិដ្ឋភាព​នៃ​សណ្ឋាគារតារា​សគរ ក្នុង​រមនីយដ្ឋាន​តារាសាគរ ក្នុង​ខេត្ត​កោះ​កុង។

​«តារាសាគរ​គឺ​ជា​គម្រោង​សំណង់​ទីក្រុង​មួយ​សាង​សង់​ទាំង​ស្រុង​ដោយ​ជនជាតិ​ចិន។​ ​តំបន់​នេះ មាន​ធនធាន​ធម្មជាតិ​ដ៏​សម្បូរ​បែប​ ​ហើយ​ជា​តំបន់​ព្រៃឈើ​ដ៏​ធំ​លំដាប់​ថ្នាក់​ទី​ពីរ​របស់​ពិភពលោក»​ ​នេះ​បើ​តាម​សម្តី​របស់​កញ្ញា​ ​Namei Jin​ ​ដែល​ធ្វើ​ការក្នុង​គម្រោង​តូច​មួយ​នៃ​ក្រុមហ៊ុន​ ​Union Development​ ​Group​ ធ្វើ​ការ​ឈូស​ឆាយ​ផ្ទៃ​ដី​ទំហំ​៤២​ហិតា ​ដើម្បី​សាង​សង់​ផ្ទះ​វីឡា។​

«លើស​ពី​នេះ​ទៀត​តារាសាគរ​ ​មាន​ផ្ទៃ​ដី​២០​ភាគ​រយ​នៃ​តំបន់​ឆ្នេរ​សមុទ្រ​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ​ជា​មួយ​នឹង​ឆ្នេរខ្សាច់​ដ៏​មាន​គុណភាព​ខ្ពស់​ម៉ដ្ឋ​ដូច​ម្សៅទឹកដោះ​គោ»។

​សម្រាប់​ក្រុមហ៊ុន​ ​Union Development​ ​Group​ ​ការ​កាន់​អំណាច​ដ៏​យូរ​អង្វែង​របស់​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ខ្មែរ​ ​លោក​ ​ហ៊ុន សែន​ ​គឺ​ជា​កក្តា​សំខាន់​ក្នុង​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​ដាក់​វិនិយោគ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ​នេះ​បើ​តាម​កញ្ញា​ ​Namei ​ដែល​ចៃដន្យស្ថិត​នៅ​ក្នុងភោជនីយដ្ឋាន​មួយ​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​ដោយសណ្ឋាគារ​តារាសាគរ​ដើម្បី​ទទួល​អាហារ​ពេល​ព្រឹកខណៈ​ពេល​ដែល​យើង​នៅ​ទីនោះ​ដែរ។​

​កញ្ញា Namei ​និយាយ​ថា៖

«ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ទំាង​១០​ ​ស្ថានការណ៍​នយោបាយ​នៅ​កម្ពុជា​មាន​ស្ថិរភាព​ជាង​គេដោយសារ​តែ​គ្មាន​ការគ្រប់គ្រង​ដោយ​បក្ស​ចម្រុះ​ជា​ច្រើន​ឆ្នាំ​មក​ហើយ»។

​មាន​ព័ត៌មាន​តិច​តួច​បំផុត​ពី​ក្រុមហ៊ុន​ឬ​ក៏​ក្រុម​អ្នក​គ្រប់​គ្រង​ជាន់​ខ្ពស់​របស់​ក្រុមហ៊ុន​ ​លើក​លែង​តែ​ ​លោក​ ​Tao Li​ ​ដែល​ជា​ប្រធាន​ក្រុម​ប្រឹក្សាភិបាល​ ​និង​ជា​យោធា​ក្នុង​កងទ័ព​ចិន។​ ​លោក​ហាក់​មាន​ការ​ទាក់ទង​ជាច្រើន​ជា​មួយ​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ខ្មែរ​ ​លោក​ ​ហ៊ុន សែន និង​មន្ត្រី​កំពូលៗ​ផ្សេង​ទៀត​ ​នេះ​បើ​តាម​រយៈ​រូប​ថត​នា​នា​ដាក់​តាំង​នៅ​ក្នុង​បន្ទប់​នៃ​កន្លែង​លំហែកាយ​នោះ។

​កញ្ញា​ Namei ​បដិសេដ​មិន​ធ្វើ​អត្ថាធិប្បាយ​អំពី​ប្រវត្តិ​របស់​ ​លោក​ Li​ ​ឬ​ការ​ទទួល​ទុន​របស់​ក្រុមហ៊ុន​ដោយ​របៀប​ណា​នោះ​ទេ​ ​ក៏ប៉ុន្តែ​នាង​និយាយ​ថា​គម្រោង​នេះ​មាន​ការ​គាំទ្រ​យ៉ាងខ្លាំង​ពី​រដ្ឋា​ភិបាល​នៃ​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ។

​កញ្ញា Namei ​និយាយ​ថា៖ «ខ្ញុំ​អាច​និយាយ​បាន​ថា​គម្រោង​នេះ​គឺ​ជា​សមិទ្ធិផល​នៃ​ការ​ជ្រោមជ្រែង​យ៉ាងខ្លាំង​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ទាំង​ពីរ។​ វា​មិន​ត្រឹមតែ​ជា​គម្រោង​ BRI​ មួយ​មុខតែ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ។​ ​គ្រប់​អ្នក​ដឹកនាំ​ត្រូវ​ការ​គម្រោង​ដ៏​លេច​ធ្លោដូច្នេះ។​ ​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ ​ហ៊ុន សែន​ ​ក៏​ដូច្នោះ​ដែរ»។

​កន្លែង​លំហែកាយ​ ​ដែល​បើក​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១៤​ ​មាន​អាហារដ្ឋាន​មួយ​កន្លែង​ ​សម្រាប់​បុគ្គលិក​ ​ភោជនីយដ្ឋាន​អាហារ​សមុទ្រ​មួយ​ស្ថិត​នៅ​លើ​ផែ​ដែល​មនុស្សម្នា​អាច​ជួល​ ​ម៉ូតូ​ទឹក​និង​ទូកក្តោង​ជិះ​លេង​បាន។​ ​ស្ថិត​នៅ​មិន​ឆ្ងាយ​ពី​តំបន់​ឆ្នេរ​ខ្សាច់​ស​ក្បោះ​ ​គឺ​ជា​ទីលាន​វាយ​កូន​ហ្គោល​ដែល​មាន​តម្លៃ​ថ្លៃ​មួយ​និង​កាស៊ីណូ​មួយ​សម្រាប់​ភ្ញៀវ​ដែល​ស្នាក់​នៅ​ក្នុង​កន្លែង​លំហែកាយ​នេះ។

រូបឯកសារ៖ ឆ្នេសមុទ្រ​នៅ​ក្នុង​រមនីយដ្ឋាន​តារា​សាគរ។
រូបឯកសារ៖ ឆ្នេសមុទ្រ​នៅ​ក្នុង​រមនីយដ្ឋាន​តារា​សាគរ។

គម្រោង​នេះ​ក៍​មាន​ផែនការ​ជា​ដំណាក់​កាល​ផង​ដែរ​ ក្នុង​ការសាង​សង់​អាកាស​យានដ្ឋានអន្តរជាតិ​មួយ ​ជាមួយ​ផ្លូវ​សម្រាប់​យន្ត​ហោះ​ចុះ​ឡើង​ប្រវែង ៣,២០០​ម៉ែត្រ​ ​និង​ទទឹង​៦០​ម៉ែត្រ​ ដែល​កំពុងស្ថិត​ក្នុង​ការ​សាងសង់។ ប្រសិន​បើ​វារួចរាល់​ វា​អាច​នឹង​ក្លាយ​ជា​អាកាស​យានដ្ឋាន​ដ៏​ធំជាង​គេ​បង្អស់​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ​ដែល​មាន​ផ្លូវ​សម្រាប់​យន្តហោះ​វែង​ជាង​គេ​បំផុត​ផង​ដែរ។

​ទំហំ​និង​វិសាលភាព​នៃ​គម្រោង​អភិវឌ្ឍន៍​នេះជា​ពិសេស​សំណង់​អាកាស​យានដ្ឋាន​ ​បាន​បង្ក​ឱ្យ​មាន​ក្តី​បារម្ភ​ដល់​រដ្ឋបាល​របស់​លោក​ ​ត្រាំ។​ ​ប្រទេស​ក្នុង​តបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​ដទៃ​ទៀត​រួម​ទាំង​វៀតណាម​ផង​នោះ​ ​ក៏បាន​សង្ស័យ​ថា​កន្លែង​លំហែកាយ​នេះ​ ​អាច​ជា​ផ្នែក​ដ៏​ធំ១​នៃ​គម្រោង​ការរបស់​ចិន​ក្នុង​ការដាក់​មូលដ្ឋាន​ទ័ព​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។

​ក្រុម​អ្នក​ជំនាញ​យុទ្ធសាស្ត្រ​យោធា​ ជឿជាក់​ថា ​វត្តមាន​នៃ​កង​ទ័ពជើង​ទឹក​ណាមួយ​នៅទី​នោះ​គឺ​ជា​ការ​ពង្រីក​ជំហាន​យុទ្ធសាស្ត្រ​របស់​ចិនមក​កាន់​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​ ​ដើម្បី​ពង្រឹង​ការ​កាន់កាប់​របស់​ខ្លួន​ ​ក្នុង​តំបន់​ជម្លោះដែន​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង។

​គម្រោង​នេះ​ក៏​មិន​ស្ថិត​នៅ​ឆ្ងាយ​ពី​មូលដ្ឋាន​ទ័ព​ជើងទឹក​រាម​ ​ជាទី​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​រាយការណ៍​ថា​ រដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជា​អនុញ្ញត​ឱ្យ​កង​ព័ទ​ចិន​ចូល​ប្រើប្រាស់​ផងដែរ។​ ​តែ​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ប៉េកាំង​និងរដ្ឋាភិបាល​ភ្នំពេញ​បាន​ច្រាន​ចោល​សេចក្តី​រាយការណ៍​ទាំង​នោះ។

​លោក​ ទាវ វណ្ណុល​ ​ប្រធាន​គណ​បក្ស​ភ្លើងទៀន​ ​ជឿ​ថា​រដ្ឋាភិបាល​ចិន​នៅ​ពី​ក្រោយ​គម្រោង​សាងសង់​អាកាសយានដ្ឋាន​នោះ។

«អ្នក​ដឹង​ទេ​ តំបន់​នោះ​មិន​សូវ​មាន​ប្រជាជន​រស់​នៅ​នោះទេ​ ​ហើយ​វា​មិនសម​ហេតុផល​ទេ​ដែល គេ​វិនិ​យោគ​នៅ​ទី​នោះ»​ ​នេះ​បើ​តាម​ការ​លើក​ឡើង​របស់​ ​លោក​ ​ទាវ វណ្ណុល​ នៅ​ក្នុង​កិច្ច​សម្ភាសន៍​មួយ​នៅ​ទីស្នាក់​ការ​គណបក្ស​របស់​លោក​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ។

​លោក​បន្ត​ថា៖ «តើ​ហេតុអ្វី​បាន​ជា​អ្នក​ចំណាយ​ប្រាក់​រាប់​លាន​ដុល្លារ​ ​សាង​សង់​អាកាស​យានដ្ឋាន​នោះ?​ អ្នក​ដឹង​ទេ​ថា​ ​អាកាស​យានដ្ឋាន​នោះ​មិនមែន​ចំណាយ​ទឹក​ប្រាក់ត្រឹម​១​ឬ​២លាន​នោះ​ទេ។​ ​ដើម្បី​សាង​សង់​ផ្លូវ​សម្រាប់​យន្តហោះ​ ​អ្នក​ត្រូវ​គិត​ពី​ការ​ចំណាយ​រាប់រយ​លាន ​ដើម្បី​សាងសង់​អាកាស​យាន​ដ្ឋាន»។​

លោក​ ទាវ វណ្ណុល​ ​អតីត​សមាជិក​ព្រឹទ្ធ​សភា​គណបក្ស​សម រង្ស៊ី​ ផ្តល់​បទសម្ភាស​ដល់ VOA​ កាល​ពីឆ្នាំ២០១៧។​ (ខាន់​ សុគុំមនោ​/ VOA)
លោក​ ទាវ វណ្ណុល​ ​អតីត​សមាជិក​ព្រឹទ្ធ​សភា​គណបក្ស​សម រង្ស៊ី​ ផ្តល់​បទសម្ភាស​ដល់ VOA​ កាល​ពីឆ្នាំ២០១៧។​ (ខាន់​ សុគុំមនោ​/ VOA)

អតីត​សមាជិកព្រឹទ្ធសភា​ដែល​ធ្លាប់​ធ្វើជា​ប្រធាន​ស្តីទី​នៃ​គណ​បក្ស​សមរង្ស៊ី​រូប​នេះ​ ​ក៏​បាន​និយាយ​ផង​ដែរ​ថា​ក្តី​បារម្ភ​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​និង​ប្រទេស​ផ្សេង​ទៀត​លើ​បញ្ហា​អាកាសយាន​ដ្ឋាន​នេះ​គឺ​សម​ហេតុ​ សមផល។

​«តើ​ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​រដ្ឋាភិបាល​ចិន​ចំណាយ​លុយ​ច្រើន​ម្លេះ​ដើម្បី​សាងសង់​អាកាស​យានដ្ឋាន​នោះ​ ​ហើយ​តើ​មាន​ភ្ញៀវទេសចរ​ប៉ុន្មាន​អ្នក​ដែល​គេរំពឹង​ថា​នឹង​ចុះចត​នៅ​អាកាសយានដ្ឋាន​នោះ​ ​ហើយ​ហេតុអ្វី​បាន​យន្តហោះ​នា​នា​មិន​ទៅ​ចុះចត​នៅ​អាកាសយាន​ដ្ឋាន​ខេត្ត​ព្រះ​សីហនុ​ជំនួស​វិញ?»

​លោក​ ​ទាវ វណ្ណុល​ ​បាន​ក៏កត់​សម្គាល់​ដែរ​ថា​ ​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​ពីអាកាស​យានដ្ឋាន​ខេត្ត​ព្រះ​សីហនុ​ទៅ​កាន់​កន្លែង​លំហែកាយ​តារាសាគរ​ ​មាន​រយៈ​ពេល​ត្រឹម​តែ​ ពីរ​ឬ​បី​ម៉ោង​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។

​កញ្ញា​ Namei ​ នៃ​ក្រុមហ៊ុន​ ​Union Development​ Group​ ​និយាយ​ថា ​នាង​មិន​បាន​ដឹង​ពី​របាយការណ៍​ដែល​ថា​អាកាសយាន​ដ្ឋាន​នេះ​អាច​នឹង​ប្រើ​ពីរ​ផ្លូវ​នោះ​ទេ​ (សម្រាប់​ស៊ីវិល​ ​និង​យោធា)។​ ​សម្រាប់​នាង​វាច្បាស់​ណាស់​ថា​មាន​ភាព​ងាយស្រួល​សម្រាប់​ជនជាតិចិន​និងភ្ញៀវ​ទេសចរ​អន្តរជាតិ។

​«កាល​ពី​មុន​ ​មនុស្ស​មក​ពី​ចិន​ត្រូវ​តែ​ឈប់​នៅ​អាកាស​យានដ្ឋាន​ខេត្ត​ព្រះ​សីហនុ​ ​ដើម្បី​ធ្វើ​ដំណើរ​មក​កាន់​ទីនេះ។​ ឥឡូវ​ពួក​គេ​អាច​ហោះហើរ​ដោយ​ត្រង់​មក​កាន់​ទីនេះ»។

​នាង​បន្តថា​គ្មានទីក្រុង​ណា​ ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជាអាចធៀប​នឹង​តារាសាគរ​នោះទេ​ ​ទាក់ទងនឹង​ការ​ទាក់ទាញ​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​ ​ស្ថានភាព​បរិស្ថាន​និង​តម្លៃ​នៃ​ការវិនិយោគ។​ ​ក្នុង​គំ​និត​របស់​នាង​ អាកាស​យានដ្ឋាន​គឺ​ជា​ការ​ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម​ដ៏​ល្អ​បំផុត​សម្រាប់​គម្រោង​នេះ។

​«អ៊ីចឹង​មនុស្ស​ជាច្រើន​ឱ្យ​តម្លៃ​នៃ​ការ​វិនិយោគ​របស់​គម្រោង​នេះ​ ​ពីព្រោះ​អាកាស​យានដ្ឋាន​គឺ​ជា​សញ្ញា​សំគាល់​ដ៏​ល្អ​បំផុត​សម្រាប់​ការ​ចាប់ផ្តើម​ហោះហើរ​យ៉ាងឆាប់​រហ័ស»។

​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​ ​គ្មាន​សំណង់​ណាត្រូវបាន​ចាប់ផ្តើម​សាងសង់​នៅ​ឡើយ​នោះ​ទេ​ លើកលែង​តែ​កម្មករ​ខ្មែរ​១ក្តាប់តូច​ចាប់ផ្តើម​រៀប​របង​ជុំវិញអាកាស​យានដ្ឋាន។

​«ពួក​គេ​ធ្វើ​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​តំបន់​នេះ​ ​ជា​តំបន់​ទេសចរណ៍។​ ​វា​ជា​ការណ៍​ល្អ​សម្រាប់​កម្ពុជា»​ ​នេះ​បើ​តាម​សម្តី​របស់​កម្មករ​មួយ​រូប។

កម្មកររូបនេះ​បានបន្តថា ​លោក​បាន​ឮ​ពី​ការមន្ទិល​ដែល​ថា​អាកាស​យានដ្ឋាន​នេះ​អាច​ត្រូវ​បាន​គេ​យក​ទៅ​ប្រើ​ប្រាស់​សម្រាប់​គោល​បំណង​យោធាប៉ុន្តែ​លោក​មិន​ដឹង​វា​ពិត​ឬ​មិន​ពិត​នោះ​ទេ។​

​នៅ​ពេល​សួរ​ពី​គោលបំណង​របស់​ក្រុម​ហ៊ុនចិន​ក្នុង​ការសាងសង់​សំណង់​អាកាស​យានដ្ឋាន​យ៉ាង​ធំ​សម្បើម​បែប​នេះ​ក្នុង​តំបន់​លំហែកាយ​ នាយ​ឧត្តមសេនីយ៍​ ​ឈុំ សុជាត​ ​អ្នក​នាំពាក្យ​ក្រសួង​ការ​ពារ​ជាតិ​កម្ពុជា​បាន​ថ្លែង​ថា​នេះ​ដោយ​សារតែ​កម្ពុជា​ត្រូវ​ការ​អាកាស​យានដ្ឋាន​ដូច្នេះ​សម្រាប់​កម្មវិធី​លំដាប់​អន្តរជាតិ​នៅ​ពេល​អនាគត។

អ្នក​នាំពាក្យ​រូបនេះ​ថ្លែង​ថា៖ «នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ ​ហ៊ុន សែន​ ​របស់​ខ្ញុំ​ មាន​ទស្សនវិស្ស័យ​វែងឆ្ងាយ​សម្រាប់​ពាណិជ្ជកម្ម​ទៅ​ពេល​អនា​គត»។

​លោក​ថា​អាកាស​យានដ្ឋាន​នា​នា​ទោះ​នៅ​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ ក្តីនៅ​ខេត្ត​ព្រះ​សីហនុ​ក្តី​ ​វា​មាន​ទំហំ​តូច​ណាស់​សម្រាប់​ទទួល​រៀបចំ​កម្មវិធី​លំដាប់​អន្តរជាតិ។

​«យើង​នឹង​មាន​កម្ម​វិធី​ធំៗ​ជាង​នេះ​ជា​ច្រើន​ ​ហើយ​យើង​ត្រូវ​ការ​អាកាស​យាន​ដ្ឋាន​ធំ​ជាង​នេះ​ដើម្បី​ទទួល​ភ្ញៀវ​បរទេស»។​

​លោក​ ​ផៃ ស៊ីផាន​ ​អ្នកនាំពាក្យ​រដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជា​ ​ហាក់ដូច​ជា​ម៉ួម៉ៅ​នៅ​ពេល​ ​សួរ​ពី​ការ​សង្ស័យ​ចំពោះ​អាកាស​យាន​ដ្ឋាន​នោះ។

​លោក​ ​ផៃ ស៊ីផាន ថ្លែង​យ៉ាង​ដូច្នេះ៖ «ខ្ញុំ​មិន​យល់​ពីរឿង​នេះ​សោះ​ ហេតុ​អ្វី? ​វា​សម្រាប់​ពេល​អនាគត។​ ​វាអាច​នឹង​ជួយ​ទាក់ទាញ​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​ចិន​បន្ថែម​ទៀត។​ ​តើ​យើង​ត្រូវ​ការ​កង​កម្លាំង​យោធា​ចិន​មក​ធ្វើ​អ្វី?​ អាច​ប្រាប់​ខ្ញុំ​បាន​ឬ​អត់? ខ្ញុំ​អាច​ធានា​នឹង​អ្នក​ថា​យើង​មិន​មែន​ជា​ប្រទេស​ក្នុង​នយោបាយ​ភូមិសាស្ត្រ​នោះ​ទេ!​ ​ប៉ុន្តែ​យើង​ជា​ប្រទេស​ ​ភូមិសាស្ត្រ​សេដ្ឋ​កិច្ច។​ ​ពលរដ្ឋ​របស់​យើង​ជា​ច្រើន​បាន​ស្លាប់​ដោយ​សារ​តែ​នយោបាយ​ភូមិសាស្ត្រ។​ ​សូម​ឱ្យ​មនុស្ស​ទំាង​នោះ​រីករាយ​ជា​មួយ​វា​ទៅ។​ ​ទៅចុះ​ទៅ​ធ្វើ​ដាក់​ប្រទេស​ផ្សេង​ទៀត​ទៅ។​ តែ​ប្រទេស​នេះ​មិន​អនុញ្ញាត​នោះ​ទេ»។​

រូបឯកសារ៖ រថយន្តដឹកអ្នកកាសែតបើកលើផែកប៉ាល់ចម្បាំងក្នុងអំឡុងទស្សនកិច្ចពិសេសមួយសម្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាននៅមូលដ្ឋានទ័ពសមុទ្ររាម ក្នុងខេត្តព្រះសីហនុកាលពីថ្ងៃសុក្រទី២៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០១៩។ (សឹង សុផាត/VOA)
រូបឯកសារ៖ រថយន្តដឹកអ្នកកាសែតបើកលើផែកប៉ាល់ចម្បាំងក្នុងអំឡុងទស្សនកិច្ចពិសេសមួយសម្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាននៅមូលដ្ឋានទ័ពសមុទ្ររាម ក្នុងខេត្តព្រះសីហនុកាលពីថ្ងៃសុក្រទី២៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០១៩។ (សឹង សុផាត/VOA)

យ៉ាង​ហោច​ណាស់​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​ ​មិនសូវ​មាន​ភ្ញៀវទេសចរ​ ​ស្នាក់នៅ​ក្នុង​កន្លែង​លំហែ​កាយ​នេះទេ។​ ​ពេល​ដែល​យើង​ទៅ​ទស្សនា​ ​តារា​សាគរ​ក្នុង​ខែ​សីហា​ ​មនុស្ស​ដែល​យើង​ជួប​ក្នុង​កន្លែង​លំហែ​កាយ​នោះ​ ​សុទ្ធតែ​ជាអ្នក​វិនិយោគិន​ចិន​ដែល​ស្វែង​រក​ឱកាស​ពាណិជ្ជកម្ម​នៅ​ទីនោះ​ និង​អ្នក​ដែល​ធ្វើការ​ឱ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ ​Union Development ​Group​ ​ឬ​ក៏​អ្នក​ដែល​ធ្វើការ​ឱ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ពាក់ព័ន្ធ​នា​នា។ យើង​មិនបាន​ឃើញ​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​កម្ពុជា​ទេ ​លើកលែង​តែ​អ្នក​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ជួល​ឱ្យ​ធ្វើ​ការ​ក្នុង​កន្លែង​លំហែកាយ​ ​រួមទាំង​ចុងភៅ​ ​អ្នក​រត់តុ​ក្នុង​ភោជនីយ​ដ្ឋាន​នៅ​ក្នុង​សណ្ឋាគារ​តារា​សាគរ​ ​ហើយ​នឹង​អ្នក​ចែក​សន្លឹក​បៀរ​ នៅ​ក្នុងកាស៊ីណូ។

ក្រៅ​ពី​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​រឿងភូមិសាស្ត្រ​នយោបាយ ​គម្រោង​ដ៏​ធំ​នេះ​ក៏​ត្រូវ​បាន​ជួប​ប្រទះ​នឹង​ការប្តឹង​ផ្តល់​ពី​ពល​រដ្ឋ​មូលដ្ឋាន​ផងដែរ។​ ​ពួក​គេ​ថា​ក្រុមហ៊ុន​ចិន​នេះ​ ​«បាន​រំលោភ​លើ​ដី​កម្មសិទ្ធិ​របស់​ពួក​គេ»។​ ​កាល​ពីថ្ងៃ​ទី២១​ខែសីហា​ ​ពល​រដ្ឋ​កម្ពុជា​មួយ​ក្រុម​បាន​តវ៉ា​នៅ​មុខ​ស្ថានទូត​ចិន​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ។

​ការ​សង្ស័យ​និង​ការតវ៉ា​ហាក់​មិន​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ដំណើរ​ការ​អភិវឌ្ឍ​របស់​ក្រុមហ៊ុន​យឺតយ៉ាវ​នោះ​ទេ​ លើកលែង​តែ​ការ​សាងសង់​អាកាស​យាន​ដ្ឋាន។

​នៅ​មិន​ឆ្ងាយ​ពី​ការិយាល័យ​កណ្តាល​នៃ​ក្រុមហ៊ុន ​Union Development​ ​Group​ ក្នុង​តំបន់​តារា​សាគរ​ ជនជាតិចិន​ជា​ច្រើន​អ្នក​កំពុង​ធ្វើ​ការ​សាងសង់​សណ្ឋាគារ​សាគរ​អន្តរជាតិ​ ​(Sakor International Hotel)​ ​ដែល​ជា​គម្រោង​១​ ​ក្នុង​ចំណោម​គម្រោង​អភិវឌ្ឍ​អចលន​ទ្រព្យ​ជា​ច្រើន​ ​ក្នុង​តំបន់​វិនិយោគ​ ​ដែលកំពុង​មាន​ដំណើរ​ការ​ជាបន្ត ​ទោះ​ជា​ក្នុង​រដូវ​ភ្លៀង​ក៏​ដោយ។

​បដា​ព័ត៌មាន​នៅ​ក្នុង​ការដ្ឋាន​សាងសង់​អាកាស​យានដ្ឋាន​សរសេរ​ថា​ ​អាកាស​យាន​ដ្ឋាន​ដែល​មាន​ទឹកប្រាក់​វិនិយោគ​សរុប​ ​២០០​លាន​ដុល្លារ​ ​គ្រប់​ដណ្ដប់​ផ្ទៃ​ដី​ប្រមាណ​ ​៥,៥០០​ម៉ែត្រការ៉េ​ ​នឹង​គ្រោង​បញ្ចប់​ការសាងសង់​ក្នុង​ខែ​ឧសភា​ឆ្នាំ​ក្រោយ។​ ​គោល​ដៅ​ចម្បង​របស់​អាកាស​យានដ្ឋាន​នេះ​គឺ​សម្រាប់​ទាក់ទាញ​អ្នក​ធ្វើ​ដំណើរ​អន្តរជាតិ​ដើម្បី​ចូល​មក​ទស្សនា​កន្លែង​លំហែកាយ​ឬ​ក៏​អ្នក​ធ្វើ​ដំណើរ​ឆ្លង​កាត់​ពី​ក្រុង​នានា​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។​ ​អាកាស​យានដ្ឋាន​នេះ​អាច​ទទួល​យន្ត​ហោះ​ធំៗ​ប្រភេទ​ប៊ូអ៊ីង​(Boeing)​៧៧៧​ ឬ​ ៧៨៧​ ​និង​ អ៊ែប៉ើស​ (Airbus)​ ៣៤០-៦០០។​ ​គម្រោង​របស់​ក្រុម​ហ៊ុន​ថា​អាកាស​យាន​ដ្ឋាន​នេះ​មាន​សមត្ថភាព​ទទួល​អ្នក​ដំណើរ​ដល់​ទៅ៧៥០​ពាន់​នាក់​ នៅឆ្នាំ​២០៣០​ ​និង​៤,៤លាននាក់​ក្នុង​ឆ្នាំង​២០៥០។​

​កញ្ញា​ Jin​ នៃ​ក្រុម​ហ៊ុន​ Union Development​ Group​ ​និយាយ​ថា​មិន​មាន​សកម្មភាព​សាងសង់​ណា​មួយ​កើត​ឡើង​នោះ​ទេ​ ​នៅ​ក្នុង​ការ​ដ្ឋានសាងសង់​អាកាស​យានដ្ឋាន​ ​ដោយ​សារ​ពេល​នេះជា​រដូវ​វស្សា៕

​(រាយការណ៍​បន្ថែម​ដោយ​ អ្នក​យក​ព័ត៌មាន​ ​VOA Khmer ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ ​ស៊ុន ណារិន​ ​ផន បុប្ផា​ ​ខាន់ សុគុំមនោ​ ​និង​ ​សឹង សុផាត)​

​ប្រែសម្រួល​ដោយ​ លោក​ ​នៅ វណ្ណារិន

=========

Cambodian Military Adamant There Is No Secret China Deal

Op-Ed: VOA, 21 September 2019


FILE - Cambodian Navy sailors raise the Cambodian national flag on a Chinese naval patrol boat during a handover ceremony at a Cambodian naval base at Ream in Sihanouk Ville province, southwest of Phnom Penh, November 7, 2007.
FILE – Cambodian Navy sailors raise the Cambodian national flag on a Chinese naval patrol boat during a handover ceremony at a Cambodian naval base at Ream in Sihanouk Ville province, southwest of Phnom Penh, November 7, 2007.

In an interview with VOA Mandarin, General Chhum Socheat categorically denied any secret agreement with China to lease the Ream Naval Base in Preah Sihanouk province, pointing to constitutional restrictions to making such a deal.PREAH SIHANOUK, CAMBODIA — 

Speculation has been rife over Cambodia’s alleged agreement to grant China exclusive access to a naval base in Preah Sihanouk province. The move reported in a Wall Street Journal article and confirmed by a senior U.S. military official is the latest move in the geopolitical tussle involving Cambodia, China and the U.S.

As regional and Western countries press Cambodia to clarify these claims, the Cambodian and Chinese governments have been quick to deny the reports, the former qualifying it as “fake news” and an attempt to disrupt bilateral ties with Asian economic powerhouse.

In an interview with VOA Mandarin, General Chhum Socheat categorically denied any secret agreement with China to lease the Ream Naval Base in Preah Sihanouk province, pointing to constitutional restrictions to making such a deal.

“Our constitution stated very clear, in Article 53, that we do not allow any foreign forces to be based in Cambodia,” said Gen. Socheat. “No, so the answer is clear: We don’t have it.”

Article 53 of the Cambodian Constitution enshrines the country’s policy of “permanent neutrality and non-alignment,” adding that the government shall “not authorize any foreign military base on its territory.”

However, Cambodia has grown close to Beijing, with Prime Minister Hun Sen and Premier Xi Jinping expressing a growing bonhomie during bilateral and multilateral forums. And with its pivot away from the West, Cambodia’s economy has become increasingly reliant on Chinese foreign direct investment, mainland tourists and rice exports to China.

In return, the Chinese have found a willing ally within the ASEAN framework to thwart any regional unity of the South China Sea dispute.

The speculation on a potential Chinese military base began in July when the Wall Street Journal newspaper reported that Cambodia and China had signed a secret agreement to allow the Chinese military use of the Ream Naval Base.

Ream Naval Base is a facility operated by the Royal Cambodian Navy on the coast of the Gulf of Thailand in the province of Sihanoukville, Cambodia.
Ream Naval Base is a facility operated by the Royal Cambodian Navy on the coast of the Gulf of Thailand in the province of Sihanoukville, Cambodia.

This was followed by comments from Brigadier General Joel B. Vowell, Deputy Director for Strategic Planning and Policy at the US Indo-Pacific Command, who confirmed the report and that construction of new facilities was expected to commence next year.

At the time, the U.S. Embassy in Phnom Penh said suspicions were raised after the Cambodian military first requested assistance to upgrade facilities at Ream, but quickly rescinded this request.

“This causes us to wonder if the Cambodian leadership’s plans for Ream Naval Base include the possible hosting of foreign military assets and personnel,” U.S. Embassy spokesperson Emily Zeeberg said in a statement back in July.

General Chhum Socheat was quick to dismiss these suspicions, attributing it to a possible misunderstanding between officials of the two countries.

“We have not either written a letter or made a proper request to the United States at all. It could have been a misunderstanding from misinterpretation or something lost in translation.”

He said Cambodia would still welcome U.S. assistance for the training center at Ream and didn’t accept any funding right now only because the military was first looking for a new site to relocate the facility.

Wang Wentian, the Chinese Ambassador to Cambodia, in August called the speculation “completely groundless with ulterior motives.”

“They disregard the openness and transparency of China-Cambodia military cooperation and try to disturb the public’s attention with false information and undermine the mutually beneficial cooperation between China and Cambodia,” Ambassador Wang wrote in an article carried on Cambodian newspapers on August 15.

Ambassador Wang didn’t respond to multiple requests to interview him in Phnom Penh.

As Cambodia and China tout the mutual benefits of their alliance, skeptics say that while that is true, the power balance skews sharply in favor of China, making the demand for a military presence on Cambodian soil probable. Cambodia maintains that close economic ties are unrelated to military ties, where both are based on separate factors.

VOA interviews General Chhum Socheat, Spokesman for the Defense Ministry of Cambodia, at the Office of the Peace Palace, Phnom Penh, Cambodia, on August 22, 2019.
VOA interviews General Chhum Socheat, Spokesman for the Defense Ministry of Cambodia, at the Office of the Peace Palace, Phnom Penh, Cambodia, on August 22, 2019.

General Chhum Socheat denied that Cambodia had to concede to Chinese demands, and that there was never any consideration to allow a Chinese military presence at Ream.

“Cambodia is a state with full independence and sovereignty,” General Chhum Socheat responded. “We are not being dominated by anyone. No, we are not afraid of anybody.”

General Chhum Socheat even questioned the plausibility of China wanting a presence in Cambodian waters, which would be of little geostrategic value, he said.

“Their base in Hainan Island is much better compared to Cambodia’s geography. They have deep sea over there. In our naval base, it is small and also shallow water.”

Government spokesman Phay Siphan clarified that the training center, for which U.S. assistance was requested, was for civilian use, which is why the military wanted to find a new location.

“What I learned from the Ministry of Defense is that they want a better place, big enough for everyone. This one is for international activity. That’s civilian. Why do you want it in the military base?”

Ou Virak, president of Future Forum policy think tank, said it was likely there was a secret deal between Cambodia and China, adding that it was unlikely a credible publication like Wall Street Journal would make an error.

“The intention might be to establish a path towards the ability of China to maybe use Cambodia and this base in the events of war or conflicts.”

But he doesn’t expect China to build a military base in Cambodia in the next five or ten years.

“What I am seeing is a continuing rise or increase in scale and in the number of exercises between the Chinese military inside Cambodia.”

(Sophat Soeung, Bopha Phorn, Narin Sun and Sokunmono Khan from VOA Khmer Service in Phnom Penh also contributed to the report)

===

អាមេរិក​អះអាង​អំពី​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សម្ងាត់​រវាង​កម្ពុជា​និង​ចិន​​ដើម្បី​បើក​ឱ្យ​មាន​ការ​សង់​មូលដ្ឋាន​ទ័ព​ចិន​នៅឆ្នេរសមុទ្រ​រាម

23 សីហា 2019


ឧត្តមសេនីយ៍ត្រី Joel B. Vowell ប្រធានផែនការយុទ្ធសាស្រ្ត និងគោលនយោបាយប្រចាំបញ្ជាការដ្ឋានទ័ពអាមេរិកក្នុងរដ្ឋហាវ៉ៃ សហរដ្ឋអាមេរិក ថ្លែងទៅកាន់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានកាលពីថ្ងៃទី១៥ខែសីហាឆ្នាំ២០១៩ នៅក្នុងទីបញ្ជាការដ្ឋានទ័ពអាមេរិកក្នុងរដ្ឋហាវ៉ៃ។ (រូបថតផ្តល់ឱដោយ Mark Miranda)
ឧត្តមសេនីយ៍ត្រី Joel B. Vowell ប្រធានផែនការយុទ្ធសាស្រ្ត និងគោលនយោបាយប្រចាំបញ្ជាការដ្ឋានទ័ពអាមេរិកក្នុងរដ្ឋហាវ៉ៃ សហរដ្ឋអាមេរិក ថ្លែងទៅកាន់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានកាលពីថ្ងៃទី១៥ខែសីហាឆ្នាំ២០១៩ នៅក្នុងទីបញ្ជាការដ្ឋានទ័ពអាមេរិកក្នុងរដ្ឋហាវ៉ៃ។ (រូបថតផ្តល់ឱដោយ Mark Miranda)

មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​ក្នុង​មូល​ដ្ឋាន​កង​ទ័ព​អាមេរិក​ប្រចាំ​ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកនៅ​តែ​អះអាង​ថា​ ​ខ្លូន​មាន​ព័ត៌មាន​ច្បាស់​ការណ៍​ថា ​ចិន​សាង​សង់​ មូលដ្ឋាន​កងទ័ព​ខ្លួន​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ​ហើយ​វា​នឹង​លេច​ជា​រូបរាង​នៅ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​១២​ខែ​ខាង​មុខ។រដ្ឋហាវ៉ៃ​ ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក — 

ថ្មីៗ​នេះ​កម្ពុជា​បាន​ច្រាន​ចោល​សេចក្តី​រាយ​ការណ៍​ជា​បន្តបន្ទាប់​អំពី​កិច្ចព្រម​ព្រៀង​សម្ងាត់​រវាង​កម្ពុជា​និង​ចិន​ក្នុង​ការ​បើក​ឱ្យ​មាន​មូលដ្ឋាន​កង​ទ័ពចិន​នៅ​កម្ពុជា។ ​យ៉ាង​ណាក៏​ដោយ​ មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​ក្នុង​មូល​ដ្ឋាន​កង​ទ័ព​អាមេរិក​ប្រចាំ​ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកនៅ​តែ​អះអាង​ថា​ ​ខ្លូន​មាន​ព័ត៌មាន​ច្បាប់​ការ​ថា ​ចិន​សាង​សង់​ មូលដ្ឋាន​កងទ័ព​ខ្លួន​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ​ហើយ​វា​នឹង​លេច​ជា​រូបរាង​នៅ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​១២​ខែ​ខាង​មុខ។​

មេ​បញ្ជាការ​ជាន់ខ្ពស់​នៃ​កងទ័ព​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ប្រចាំ​តំបន់​ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក​បាន​បញ្ជាក់​ឱ្យ​ដឹង​ច្បាស់​ថា ​កម្ពុជា​ពិតជា​មាន​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សម្ងាត់​ជាមួយ​ចិនដើម្បី​បើក​ឱ្យ​មាន​ការ​សាងសង់​មូល​ដ្ឋាន​កងទ័ព​នៃ​ប្រជាន​ជន​ចិន​ក្នុង​មូលដ្ឋាន​កង​ទ័ព​កម្ពុជា​ក្នុង​ឆក​សមុទ្ររាម។ ទោះ​ជា​យ៉ាងណា​ កម្ពុជា​បាន​ច្រាន​ចោល​ការចោទ​ប្រកាន់​នេះ​ក៏​ដោយ។​

ឧត្តម​សេនីយ៍ត្រី​ ​Joel B. Vowell​ ​នាយក​រង​ផ្នែក​ផែនការ​យុទ្ធសាស្រ្ត​ ​និង​គោល​នយោបាយ​ប្រចាំ​បញ្ជា​ការ​ដ្ឋាន​ទ័ព​អាមេរិក​ក្នុង​រដ្ឋ​ហាវ៉ៃ​ ​សហរដ្ឋ​អាមេរិកបាន​បញ្ជាក់​ច្បាស់​ថា ការសាង​សង់​និង​ចាប់​ផ្តើម​ចេញ​ជា​រូបរាង​នៅ​ឆ្នាំ​ខាង​មុខ​ ​ហើយ​លោក​ក៏​អះអាង​ផង​ដែរ​ថា ការណ៍​នេះ​នឹង​បើក​ដៃ​ឱ្យ​ចិន​ចូល​ប្រើប្រាស់​ដែន​សមុទ្រ​ទឹក​ជ្រៅ​របស់​កម្ពុជា។

រូបឯកសារ៖​ ទិដ្ឋភាពនៃមូលដ្ឋានទ័ពសមុទ្ររាម ក្នុងខេត្តព្រះសីហនុកាលពីថ្ងៃសុក្រទី២៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០១៩។ (សឹង សុផាត/VOA)
រូបឯកសារ៖​ ទិដ្ឋភាពនៃមូលដ្ឋានទ័ពសមុទ្ររាម ក្នុងខេត្តព្រះសីហនុកាលពីថ្ងៃសុក្រទី២៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០១៩។ (សឹង សុផាត/VOA)

ឧត្តម​សេនីយ៍ត្រី​ ​Vowell ថ្លែង​យ៉ាង​ដូច្នោះ​អំឡុង​ពេល​ជួបជាមួយ​ក្រុម​អ្នក​សារ​ព័ត៌មាន​ពី​ប្រទេស​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​រួមទាំង​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ ​VOA​ ​ផង​ដែរ​ ​ក្នុង​ដំណើរ​ទស្សន​កិច្ច​មួយ​ឈ្មោះ​ថា​«ចក្ខុ​វិស័យ​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​សម្រាប់​តំបន់​ឥណ្ឌូ​ប៉ាស៊ីហ្វិក»​ ​ឬ​ជា​ភាសាអង់​គ្លេស​ថា​ ​«The US Vision for Indo-Pacific Region»។​

ដំណើរ​ទស្សន​កិច្ច​ព័ត៌មាន​នេះ​បានរៀបចំ​ឡើង​ដោយ​មជ្ឈមណ្ឌលសារ​ព័ត៌មាន​អន្តរជាតិនិង​ទូត​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​ប្រចាំ​កម្ពុជា។

ឧត្តម​សេនីយ៍ត្រី​ ​Joel B. Vowell​ ​បញ្ជាក់​ក្នុង​ន័យ​ដើម​ថា៖​

«យើង​មាន​ព័ត៌មាន​ដែល​អាច​បង្ហាញ​ឱ្យ​យើង​ដឹង​ថា ​នឹង​មាន​ការ​អភិវឌ្ឍដោយ​សាធារណរដ្ឋ​ប្រជា​មានិត​ចិន​ ​ដើម្បី​សម្រួល​ក្នុង​ការប្រើប្រាស់​មូលដ្ឋាន​កងទ័ព​ជើង​ទឹក​រាម។​ ​ព័ត៌មាន​នេះ​ក៏​បានឱ្យ​ខ្ញុំដឹង​ផង​ដែរ​ថា​ ​ពួក​គេ​ចង់​សាងសង់​សំណង់​ផ្សេងៗ​នៅ​ទីនោះ​ ​ដូច​ជា​សំណង់​នា​កំពង់ផែ ​ទី​កន្លែង​ស្នាក់​ ​និង​តំបន់​ការពារ​អចិន្ត្រៃយ៍​សម្រាប់ទ័ព​ជើងទឹក​ដើម្បី​ពង្រឹង​អំណាច​យុទ្ធសាស្ត្រ​ចិន​ចេញ​ពី​តំបន់​រាម»។​

មន្ត្រី​យោធា​អាមេរិក​រូប​នេះ​ក៏​បាន​ហៅ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ពង្រីក​កងទ័ព​ចិន​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ថា ​ជា«ការ​ព្រួយ​បារម្មណ៍​ដ៏​ចម្បង»សម្រាប់​អាមេរិក​និង​សម្ព័ន្ធ​មិត្ត។​ ​មូលដ្ឋាន​ទ័ពជើង​ទឹក​រាមស្ថិត​នៅ​ចម្ងាយ​ប្រមាណ​១៨០​គីឡូម៉ែត្រ​ពី​តំបន់​អភិវឌ្ឍន៍​តារា​សាគររបស់​ក្រុម​ហ៊ុនចិន​ ​Union Development Group​ ​ដែល​មាន​តម្លៃ​ជាង​៣​ពាន់លាន​ដុល្លារ​ ​ក្នុង​ខេត្ត​កោះកុង។​ ​តំបន់​កម្សាន្តដ៏​ធំ​ដែល​កំពុង​សាងសង់កន្លែង​ចុះ​ចត​យន្ត​ហោះ​ធន់ធ្ងន់​នេះក៏​ស្ថិត​ក្នុង​ការ​សង្ស័យ​ថា​ អាច​ប្រើប្រាស់​សម្រាប់​យោធា​ចិន​ផង​ដែរ។

ក្រុម​មន្ត្រី​ព័ត៌មាន​នៃ​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​គឺ​មន្ទីរ​បញ្ចកោណបដិសេធ​មិន​ធ្វើ​ការ​អធិប្បាយ​បន្ថែម​លើ​អ្វី​ដែល​លោក​ឧត្តម​សេនីយ៍ត្រី​ ​Joel B. Vowell​ ​បាន​បញ្ជាក់​ទេ។​

កាសែត​អាមេរិក​ ​The Wall Street Journal​ ​បាន​រាយ​ការណ៍​មុន​គេ​បង្អស់​កាល​ពី​ខែ​កក្កដា​កន្លង​ទៅ​អំពីកិច្ចព្រម​ព្រៀង​សម្ងាត់​រវាង​កម្ពុជា​និង​ចិន ​ដោយស្រង់​សម្តី​មន្ត្រី​យោធា​ដោយ​មិន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ។ កាសែត​កាមេរិក​ដដែលបាន​ឱ្យ​ដឹង​ថា​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​នេះ​នឹង​បើក​ដៃ​ឱ្យ​ចិន​ប្រើប្រាស់​មូលដ្ឋាន​យោធា​របស់​កម្ពុជា​រហូត​ដល់​៣០​ឆ្នាំ​ ​ហើយ​ផ្ដល់​សិទ្ធិ​ឱ្យ​ចិន​ក្នុង​ការ​សាងសង់​សំណង់​អគារ​នានា​ក្នុង​មូលដ្ឋាន​ទ័ព​ជើង​ទឹក​រាម​ដែល​មាន​ផៃ្ទដី​ប្រមាណ​ជាង​១០០​ហិតា។

ភ្លាមៗ​នោះ​ ​ប្រទេស​ចិន​និង​កម្ពុជា​បាន​ច្រាន​ចោល​សេចក្តី​រាយ​ការណ៍​របស់​កាសែត​ The Wall Street Journal​ ហើយ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​ហៅ​សេចក្តី​រាយ​ការណ៍​នោះ​ថា​ ​ជា«ព័ត៌មាន​ក្លែងក្លាយ»​ ​និង​ជា​«ព័ត៌មានដែល​មាន​បំណង​អាក្រក់»​ ប្រឆំាង​នឹង​រដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជា។

អ្នក​នាំពាក្យ​ក្រសួង​ការ​បរទេស​ចិន​លោក Geng Shuang​ ​បាន​ឆ្លើយ​ពង្វាង​សំណួរអ្នក​សារព័ត៌​មាន​ថា៖

«ភាគី​កម្ពុជា​បាន​បដិសេធ​រឿង​នេះ។​ ក្នុង​នាម​ជា​ប្រទេស​ជិត​ខាង​ល្អ​ជា​ប្រពៃណី​ ​ប្រទេស​ចិន​និង​កម្ពុជា​មាន​កិច្ច​សហ​ប្រតិបត្តិ​គ្រប់​វិស័យ។​ ​កិច្ច​សហ​ប្រតិ​បត្តិការ​របស់​យើង​គឺ​បើក​ចំហ​ ​មាន​តម្លាភាព​ ​ស្មើ​ភាព​ និង​ផ្តល់​ផល​ប្រយោជន៍​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក។​ ​យើង​សង្ឃឹម​ថា​ ​រឿង​នេះ​មិន​ត្រូវ​បាន​គេ​បកស្រាយ​ហួស​ហេតុ​ពេក​ទេ»។​

នៅ​ចុង​ខែ​កក្កដា ​ ​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ​និង​ទីស្តី​ការ​គណរដ្ឋ​មន្ត្រី​កម្ពុជា​បាន​រៀបចំ​ដំណើរ​ទស្សន​កិច្ច​ព័ត៌មាន​មួយ​ទៅកាន់​មូល​ដ្ឋាន​ទ័ព​ក្នុង​ឆក​សមុទ្រ​រាម​ ​ដែល​អ្នក​សារ​ព័ត៌មាន​ក្នុង​ស្រុក​ភាគ​ច្រើន​ចូល​រួម។​

ឆ្លើយ​តប​នឹង​សំណួរទាក់ទិន​នឹង​ដំណើរ​ទស្សន​កិច្ច​ក្នុង​មូលដ្ឋាន​ទ័ពរាម​ ​ឧត្តម​សេនីយ៍ត្រី​ ​Vowell​ ​បាន​បញ្ជាក់​ប្រាប់​ក្រុម​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ក្នុង​ដំណើរ​ទស្សន​កិច្ច​ព័ត៌មាន​ពី​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ថា៖

«សូម​ឱ្យ​គាត់ (មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា)នាំអ្នក​ទៅ​ទស្សន​កិច្ច​ម្តងទៀត​នៅ​ក្នុង​ខែ​ឧសភា​ឆ្នាំ​ខាង​មុខ។​ នោះ​អ្នក​នឹង​ឃើញ​អ្វី​ត្រូវ​បាន​សាងសង់​នៅ​ទី​នោះ។​ ​ខ្ញុំ​ជឿ​ជាក់​ទាំងស្រុង​ថា​ ​វានឹង​មិនមាន​ទង់ជាតិ​ខ្មែរ​ ឬ​អាមេរិក​នៅ​លើ​អាគារ​នោះ​ទេ​ ​តែ​វា​នឹង​មាន​ទង់ជាតិ​របស់​ប្រទេស​ចិន​ទៅ​វិញ»។​

មន្ត្រី​យោធា​ដដែល​ក៏​បាន​បង្ហាញ​ពីក្តី​កង្វល់​ទាក់ទិន​នឹង​ការ​សាងសង់​ព្រលាន​យន្តហោះ​ដ៏ធំ​នៅ​ខេត្ត​កោះកុង​ មិនឆ្ងាយពី​មូលដ្ឋាន​ទ័ពរាម​ទេ​គឺធ្វើ​ដំណើរ​តាម​រថយន្ត​ប្រមាណ​ត្រឹម​៣​ម៉ោងប៉ុណ្ណោះ។

«អីច៊ឹងនៅទីនោះមាន​តារាសាគរ រាមនិង​ព្រលាន​យន្តហោះ។​ ​យើង​មាន​ការ​បារម្ភ​ផង​ដែរ​អំ​ពី​តំបន់​នេះ​[តារាសាគរ]​ ​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ទិសពាយព្យ។​ ​វា​អាច​ជា​អគារ​យោធា​ផង​ដែរ។​ ​ខ្ញុំមិន​មាន​ព័ត៌មាន​ជាក់លាក់​អំពី​រឿង​នេះ​នៅ​ឡើយ​ទេ។​ ​យើង​គ្រាន់​តែ​មាន​ពន្លឺ​ខ្លះៗ​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​យើង​គិត​ថា​ វា​នឹង​អាច​មាន​ការវិវត្តទៅ​ដូច្នោះ។​ ​បច្ចុប្បន្ន​យើង​សង្ឃឹម​ថា​ ​វានឹង​មិន​កើត​ឡើង​ដូច​ការ​គិត​នេះ​ទៅ​ចុះ​ហើយ​វា​នឹង​ជា​រឿង​ល្អ»។

កាល​ពីថ្ងៃ​ទី​២៤ខែ​មិថុនា​ ​កន្លង​ទៅ​នេះ​ ​លោក​ ​Joseph H. Felter​ ​ឧបការី​រង​រដ្ឋមន្រ្តី​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ​អាមេរិក​ ​ទទួល​បន្ទុក​តំបន់​អាស៊ី​ខាង​ត្បូង​ ​និង​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ ​បាន​ផ្ញើ​លិខិត​ជូន​លោក​រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារ​ជាតិ​កម្ពុជា ​ទៀ បាញ់​ ​ដោយ​ដាក់​ការ​សង្ស័យ​ថា​ ប្រ​ទេស​កម្ពុជាច្រាន​ចោល​ជំនួយ​របស់​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​សម្រាប់​ទីកន្លែង​បណ្តុះ​បណ្តាល​ ​និង​ការថែ​ទាំ​កប៉ាល់​នៅ​មូលដ្ឋាន​កងទ័ព​ជើង​ទឹក​រាម​នេះ​ទំនង​ជា​មាន​ការ​ទាក់​ទង​នឹង​កងទ័ព​ចិន។

ក្នុង​លិខិត​នោះ​ ​លោក​ Joseph H. Felter​ ​បាន​រំឭក​ឡើង​វិញ​អំពីដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោក​ទៅ​កាន់​មូលដ្ឋាន​កងទ័ព​ជើង​ទឹក​រាម​កាលពី​ខែ​មករា។​ ​នៅ​ទីនោះ​ ​លោក​បាន​ទទួល​សំណើពី​មេ​បញ្ជាការ​រង​មួយ​រូប​ ​ដែល​ស្នើ​សុំ​ជំនួយ​សម្រាប់​ជួស​ជុល​និង​ថែទាំ​ទី​កន្លែង​បណ្តុះ​បណ្តាល​ខាង​លើ។​

ឧត្តម​សេនីយ៍ត្រី​ ​Vowell​ បន្ត​ថា ​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ ​ហ៊ុន សែន​ ​និង​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ការ​ពារ​ជាតិ​លោក​ ​ទៀ បាញ់​ ​មិន​ទាន់​ធ្វើ​ការ​ឆ្លើយ​តប​ជា​ផ្លូវ​ការ​ទៅ​នឹង​លិខិត​របស់​មន្ត្រី​នៃ​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ​អាមេរិក​នៅ​ឡើយ ​ទាក់ទិន​រឿង​មូលដ្ឋាន​ទ័ពចិន​នៅ​កម្ពុជា​នេះ។​ ​ហើយ​ការ​ឆ្លើយ​តប​នឹង​លិខិត​នេះ​គឺ​ជា​រឿង​ចាំបាច់​ណាស់ដើម្បីបន្តទំនាក់​ទំនង​ដ៏​រឹងមាំ​នៃ​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ។​

«ខ្ញុំ​គិត​ថា​ នេះ​គឺ​ដូច​ជា​លក្ខខណ្ឌ​បឋម​ ​ដែល​តម្រូវឱ្យ​មាន​ការ​ឆ្លើយ​តប​ ​ព្រោះ​រដ្ឋា​ភិបាល​យើង​បាន​ចេញ​លិខិត​មួយសរសេរ​ថា៖​ «ពួក​យើង​បារម្ភ​ ​ហើយ​យើង​ចង់ឱ្យ​អ្នក​ឆ្លើយ​តប​អំពីអ្វី​ដែល​អ្នក​គិត​ថា​ ជាដំណោះស្រាយ​ទៅមុខទៀត‍ មុន​ពេល​យើងនៅមូល​ដ្ឋាន​កងទ័ព​ប្រចាំ​ឥណ្ឌូ​ប៉ាស៊ីហ្វិក​អាច​ធ្វើ​នៅទីនេះ។ ខ្ញុំ​គិត​ថា​ ពួក​យើង​គួរ​ទទួល​បាន​ចម្លើយ​ ​ដែល​អាច​ធ្វើ​ឱ្យ​ថ្នាក់​លើ​របស់​យើង​ស្ងប់​ចិត្ត​ គឺ​ការ​រិយាល័យ​នៃ​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ។​ ​ការ​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​លិខិត​នេះគឺ​ពិត​ជា​សំខាន់​ណាស់»។

អ្នក​នាំពាក្យ​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ​កម្ពុជា​ ​លោក​ ​ឈុំ សុជាតិ​ ​បាន​បញ្ជាក់​ប្រាប់​ ​VOA​ ​ក្នុង​កិច្ច​សម្ភាសន៍​ផ្ទាច់​មុខ​ក្នុង​សប្តាហ៍​នេះ​ថា ​ក្រ​សួង​ការពារ​ជាតិ​កោះ​ហៅ​មន្ត្រី​នៃ​អនុពន្ធ​យោធា​អាមេរិក​ប្រចាំ​កម្ពុជា​មក​បញ្ជាក់​ច្បាស់​ផង​ដែរកាលពី​ថ្ងៃ​១ខែ​កក្កដា​ ​គឺ​ភ្លាមៗ​ក្រោយ​ពី​ទទួល​បាន​លិខិត​របស់​លោក​ ​Joseph H. Felter​ ​ឧបការី​រង​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ​អាមេរិក។​

លោក​បាន​បញ្ជាក់​បន្ថែម​ថា ​ប្រ​ទេស​កម្ពុជា​មិន​បាន​អនុញ្ញាតក៏​គ្រោង​បើក​ឱ្យ​មាន​វត្តមាន​កង​ទ័ព​បរទេស​ណាមួយ​នៅ​ក្នុង​ទឹកដី​នៃប្រទេស​ខ្លួន​នោះទេ ទោះ​ក្នុង​កាលៈទេសៈ​បែប​ណា​ក៏​ដោយ។​

«ទី១​ ​ខ្ញុំ​សូម​ជំរាប​គាត់​ថា​ រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ​បាន​ហាម​ហើយ។​ ​ទី២​បើ​និយាយ​ពី​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ទីតាំង​យោធា​នៅស្រុក​ខ្មែរ​ ​ខ្ញុំ​ឃើញ​ថា​ ​បើ​ប្រើប្រាស់​នៅ​កោះ​ហៃណានគឺ​នៅ​ជិតជាង​យើង​ផង​ ​ហើយ​ជា​សមុទ្រ​ទឹក​ជ្រៅ​ទៀត។​ ​នៅ​កន្លែង​នេះ(មូល​ដ្ឋានទ័ព​សមុទ្ររាម)​ ​វា​តូចណាស់​ ហើយ​មិនចាំ​បាច់​ផង។​ ​អីច៊ឹង​ចម្លើយ​របស់​ខ្ញុំ​គឺ​មិន​មាន​ដាច់​ខាត ​អាមេរិក​កាំងក្តី​ ចិន​ក្តី​ ឬ​វៀតណាម​ក្តី​គឺ​មិន​ឱ្យ​ដាច់​ខាត»។​

ស្រដៀង​គ្នា​នោះ​ដែរ​ ​អ្នក​នាំពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​លោក​ ​ផៃ ស៊ីផាន​ ​បាន​ប្រាប់​ ​វីអូអេ​ខ្មែរ​តាម​ទូរស័ព្ទ​កាល​ពី​ដើម​សប្តាហ៍​នេះ​ថា​ រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ស្វាគមន៍​រាល់​ទំនាក់​ទំនង​ល្អ​ជាមួយ​គ្រប់​ប្រទេស​ក្នុង​សកល​លោក​ តែ​មិន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​មាន​វត្តមាន​កងទ័ព​បរទេស​ក្នុង​ប្រទេស​នោះ​ឡើយ ​ដោយ​សារតែ​វា​ផ្ទុយ​ពី​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ​កម្ពុជា។​

លោក​ ​ផៃ ស៊ីផាន​បាន​វា​បក​ចំពោះ​ការ​លើក​ឡើង​របស់​ឧត្តម​សេនីយ៍ត្រី​ ​Vowell​ ​ថា៖​

«ហ្អា​ហ្នឹង​ខ្ញុំឆ្លើយ​តប​ទៅ​វិញ​ថា​ យើង​បាន​ធ្វើ​ការ​ឆ្លើយ​តប​គ្រប់គ្រាន់​ហើយ​ដែលឯក​ឧត្តម​រដ្ឋមន្ត្រី​ការ​បរទេស​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​ ​Mike Pompeo​ ​ក៏​បាន​និយាយ​រួមស្រេច​មក​ហើយ ​ដូច្នេះ​និយាយ​នេះ​ គឺស្រាប់​គាត់​ ​(Vowell)​ គឺ​វា​ដូច​ជា​ nightmare​ ​(សុបិន្ត​អាក្រក់)។​ ​ហេតុ​ដូច្នេះ​សូម​ឱ្យគាត់​និយាយ​ជាមួយ​ចិន​ទៅ​ ឯ​ខ្មែរ​គឺ​មិន​មាន​អី​និយាយ​ទៀត​នោះ​ទេ»។

នៅ​ក្នុង​សុន្ទរកថា​ទៅ​កាន់​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ការ​បរទេស​អាស៊ាន​ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ការ​បរ​ទេស​អាស៊ាន​ការ​ពី​ថ្ងៃទី​១ខែ​សីហា​កន្លង​ទៅ​ ​លោក​ ​Mike Pompeo​ ​បាន​ស្វាគមន៍​ដែល​កម្ពុជា​បាន​បដិសេធ​សេច​ក្តី​រាយ​ការណ៍​ដែល​ថា​ ​កម្ពុជា​បាន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​មាន​មូលដ្ឋាន​យោធា​ចិន​ក្នុង​ទឹកដី​របស់​ខ្លួន។​

​លោក​ថ្លែង​ក្នុង​ន័យ​ដើម​ថា៖​

«សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​ស្វាគមន៍​ការ​ការពារ​អធិបតេយ្យ​ភាព​(បូរណភាព​ដែនដី)​ដ៏​ខ្លាំង​ក្លា​របស់​កម្ពុជា​ ហើយ​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ដល់​ប្រទេស​ផ្សេង​ទៀត​ក្នុង​តំបន់​ឲ្យ​ធ្វើតាម​លំនាំ​កម្ពុជា»។

លោក​ ​Donald Emmerson​ ​នាយក​កម្មវិធី​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​ស្រាវជ្រាវ​អាស៊ី​ប៉ាស៊ីហ្វិក Shorenstein​ ​របស់​សកល​វិទ្យាល័យ​ ​Stanford​ ​បាន​ប្រាប់​វីអូអេ​ខ្មែរ​ថា​ ​ការ​បដិសេធ​របស់​រដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជា​អាច​ជា​ការ​បើក​បង្ហាញ​ឱ្យ​ដឹង​ថា​កម្ពុជា​មាន​មូលដ្ឋាន​ទ័ពរាម​ ដែល​អាច​ធ្វើ​ជា​ទីតាំង​សម្រាប់​កងទ័ព​ជើង​ទឹក​ចិន​និង​ទទួល​កងទ័ព​របស់​ចិន​បាន ​ដោយ​សារ​តែ​ព័ត៌មាន​នេះ​កំពុង​ទទួល​ការ​ចាប់​អារម្មណ៍​ណាស់។​ ​លោក​ថា​ ​ប្រសិន​បើ​ការណ៍​នេះ​ពិត​នោះ​ កម្ពុជា​អាច​ប្រឈម​នឹង​បញ្ហាធំ​ ជា​ពិសេស​ជាមួយ​មហា​អំណាច​អាមេរិក។​

លោក​សាស្ត្រា​ចារ្យ Emmersion​ ​ប្រាប់​វីអូអេ​ក្នុង​ន័យ​ដើម​ថា៖​

«រឿង​នេះ​ពិត​ជា​គ្រោះថ្នាក់​ខ្លាំង​ណាស់!​ តែអ្វី​ដែល​យើង​ដឹង​គឺ​អាច​ជា​ការ​ប្រឌិត​ ដោយ​សារ​តែ​ប្រភព​ព័ត៌មានមិនសូវ​មាន​ព័ត៌មាន​ល្អ​ដែល​គួរ​ទុក​ចិត្ត​បាន។ ប៉ុន្តែ​នេះ​ជា​រឿង​មហន្តរាយ​ ​ប្រសិន​បើ​អ្នក​ធ្វើ​អី​ច៊ឹង​មែន​នោះ។​ អ្នក​គួរ​បំបាត់​បញ្ហា​នេះ​ពី​ប្រទេស​ ​(កម្ពុជា)​ ​ដោយ​សារ​តែ​បញ្ហា​នេះ​ជាង​ក្តី​កង្វល់​យ៉ាង​ខ្លាំងរបស់​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក»។​

រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ក្នុង​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​ថា​ ហាក់​បើក​ចំហយ៉ាង​ខ្លាំង​ទទួល​វិនិយោគ​ចិន​ ​និង​ពង្រឹង​ចំណង​ទាក់ទង​ជាមួយ​ប្រទេស​ចិន​កុម្មុយនីស្ត ​ដែល​ធ្លាប់​ជាខ្នង​បង្អែក​ដ៏​ធំ១​របស់​របប​ខ្មែរ​ក្រហម។ទំនាក់​ទំនង​ដ៏​ជិតស្និទ្ធ​រវាង​រដ្ឋាភិបាល​លោក​ ​ហ៊ុន សែន​ ​និង​ចិន​ ​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​មន្ទិល​ជា​ច្រើន​ពី​អ្នក​តាម​ដាន​ការ​វិវត្តស្ថាន​ការណ៍​ក្នុង​តំបន់៕

Spread the love
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •